Topografia
Życie na brzegu morza
Badanie wody
Entomologia
Bioindykacja
Wszystko o burszytnie
Płazy i gady
Ornitologia
Gdańsk
Malbork
Krynica Morska

Strona główna
Podczas warsztatów braliśmy udział w zajęciach na temat topografii zarówno terenu jaki i dziedziny nauki. Uczyliśmy się odczytywać mapę oraz poznaliśmy sposoby jej tworzenia.

Topografia to,
1.) dział geodezji zajmujący się pomiarami rzeźby terenu i rozmieszczeniem różnych obiektów na powierzchni Ziemi w celu sporządzania map topograficznych i ich uaktualniania. Obejmuje podstawowe wiadomości o terenie, mapie, zdjęciach lotniczych i fotointerpretacji, opisy przyrządów i sposoby ich stosowania przy pomiarach terenowych, metody wykonywania i unowocześniania map topograficznych. Topografia korzysta z takich metod, jak triangulacja czy niwelacja. Efektem końcowym jest mapa topograficzna, wykorzystywana w różnych działach gospodarki (planowanie przestrzenne, turystyka).
2.) zespół cech charakterystycznych dla danego terenu, które można zmierzyć przy pomocy terenowych badań topograficznych, są to m.in.: hydrografia, zabudowa, drogi.

Topograficzna mapa, mapa ogólnogeograficzna (nie tematyczna), wykonana na podstawie bezpośrednich pomiarów topograficznych w terenie lub za pomocą metod fotogrametrycznych (pomiary na zdjęciach lotniczych).
Topograficzna mapa przedstawia szczegółowy obraz terenu: rzeźbę, hydrografię, zabudowę itp., za pomocą ujednoliconych, standardowych oznaczeń.
Mapa topograficzna różni się od innych map ogólnogeograficznych skalą, od 1:5000 do 1:200 000. Na podstawie map topograficznych wykonuje się mapy tematyczne.

KARTOGRAFIA GEOLOGICZNA jest to dział geologii zajmujący się opracowywaniem metod sporządzania i sporządzaniem map geologicznych (= wiedza o mapach geologicznych i ich sporządzaniu).
PODZIAŁ KARTOGRAFII GEOLOGICZNEJ:
1. Techniki badawcze, metodyka, zasady:
..:: metody lokalizacyjne,
..:: metody identyfikacyjne,
..:: instrukcje przygotowania, dokumentowania i wydawania map.
2. Kartowanie geologiczne (jako metoda badań geologicznych):
..:: zadanie i projekt badań,
..:: zbieranie danych istniejących (publikowanych i archiwalnych),
..:: badania terenowe: identyfikacja i lokalizacja zjawisk w terenie i na mapie,
..:: opracowanie czystorysu mapy,
..:: opracowanie tekstu i załączników.
3. Prace edytorskie (przygotowanie i wydawanie map geologicznych).

KARTOWANIE GEOLOGICZNE polega na lokalizacji i graficznym utrwalaniu na podkładzie topograficznym zjawisk i procesów geologicznych stwierdzonych w wyniku badań terenowych (lub: są to prace terenowe zmierzające do wykonania mapy geologicznej).
Termin ZDJĘCIE GEOLOGICZNE ma 2 znaczenia:
1. - jest to mapa geologiczna, terenowa, rękopiśmienna,
2. - kartowanie geologiczne (w znaczeniu terenowym).
MAPA GEOLOGICZNA jest to "syntetyczny, graficzny obraz stanu wiedzy geologicznej o badanym i kartowanym przez geologa terenie" (= "zmniejszony obraz zjawisk geologicznych wykonany na podkładzie topograficznym").
Treść mapy geologicznej jest przedstawiana za pomocą:
1. - barw (zwykle wiek utworów),
2. - sygnatur, czyli znaków umownych (np. położenia warstw, stanowiska fauny, jaskinie itp.),
3. - symboli literowych (stratygrafia, litologia, czasem geneza utworów),
4. - szrafur (stosowane czasami - zwykle do oznaczenia litologii)

Zwykle kompletna mapa geologiczna składa się z:
1. - mapy,
2. - przekroju geologicznego,
3. - profilu litologiczno-stratygraficznego i
4. - tekstu objaśniającego.
ad. 2. PRZEKRÓJ GEOLOGICZNY jest to zmniejszony, graficzny obraz zjawisk geologicznych powstały w wyniku przecięcia skorupy ziemskiej płaszczyzną (zwykle) pionową.
ad. 3. PROFIL LITOLOGICZNO-STRATYGRAFICZNY jest to graficzne lub opisowe przedstawienie kolejności występujących w odsłonięciach lub w otworach wiertniczych warstw i ich cech litologicznych.
ad. 4. TEKST OBJAŚNIAJĄCY jest zwykle wydawany w postaci osobnej broszurki.

PODZIAŁY MAP GEOLOGICZNYCH - m.in.:
1) według skali:
..:: ogólne, przeglądowe; >1:100 000, = kompilacyjne
..:: szczegółowe; 1:10 000 - 1:50 000, = wykonywane w terenie
..:: wielkoskalowe, plany, specjalne; 1:500 - 1:5 000. = wykonywane w terenie
2) Według "głębokości":
..:: mapy powierzchniowe (zakryte, odkryte),
..:: mapy wgłębne.
3) Według tematyki:
..:: stratygraficzne (litologiczne, litostratygraficzne),
..:: tektoniczne
..:: strukturalne
..:: litologiczno-facjalne
..:: paleogeograficzne
..:: geologiczno-inżynierskie
..:: hydrogeologiczne
..:: surowcowe
..:: geomorfologiczne
..:: geofizyczne
..:: kompleksowe (= podstawowe)

KRÓTKA HISTORIA KARTOGRAFII GEOLOGICZNEJ
ETAPY WYKONYWANIA MAPY GEOLOGICZNEJ.
1. Przygotowanie do prac terenowych - studiowanie materiałów archiwalnych, map, publikacji itp., zakończone wykonaniem projektu badań.
2. Prace terenowe = zdjęcie geologiczne - wykonanie mapy geologicznej terenowej, rękopiśmiennej.
3. Prace edytorskie.

PODKŁADY TOPOGRAFICZNE W KARTOWANIU GEOLOGICZNYM
Kartowanie geologiczne zwykle polega na nanoszeniu treści geologicznej na już istniejący podkład - mapę topograficzną.
MAPA jest to zmniejszony, matematycznie określony, umowny obraz powierzchni Ziemi na płaszczyźnie.
MAPA TOPOGRAFICZNA: mapa przedstawiająca pokrycie i rzeźbę terenu (w geodezji - mapa wykonana na podstawie prac terenowych.).
SKALA mapy,
..:: mianownik skali,
..:: mapy wielkoskalowe i małoskalowe,
PODZIAŁKA - graficzne przedstawienie skali.

3. Mapa jest to odwzorowanie "nierozwijalnej" kuli na płaszczyznę, stąd różne ODWZOROWANIA KARTOGRAFICZNE:
a) rzutowanie kuli na różne powierzchnie "rozwijalne"- odwzorowania:
..:: płaszczyznowe,
..:: walcowe,
..:: stożkowe,
..:: inne ("umowne"),
b) ze względu na położenie powierzchni odwzorowania:
..:: normalne,
..:: poprzeczne
..:: ukośne,
c) odwzorowania:
..:: równokątne (wiernokątne),
..:: równopolowe (równopowierzchniowe),
..:: równoodległościowe.

4. Ramka mapy - WSPÓŁRZĘDNE.
..:: Współrzędne geograficzne - długość (l ) W-E i szerokość geograficzna (j ) N-S.
..:: Współrzędne prostokątne (geodezyjne, topograficzne = odwrotne niż matematyczne): X ­­ , Y ®, Z (wysokość).

5.ORIENTACJA MAPY - kierunki północy i zależności między nimi:
..:: 1 - północ geograficzna (Pg)
..:: 2 - północ topograficzna (Pt)
..:: 3 - północ magnetyczna (Pm)
..:: Deklinacja = zboczenie magnetyczne (Pg - Pm)
..:: Dewiacja = uchylenie magnetyczne (Pt - Pm)
6. Przedstawianie POKRYCIA TERENU na mapach topograficznych
..:: znaki punktowe,
..:: znaki liniowe,
..:: znaki konturowe (pola),
..:: znaki objaśniające.