|
Podczas wycieczki klasowej zwiedziliśmy arcydzieło architektury obronnej i
rezydencyjnej późnego średniowiecza...największy gotycki zespół zamkowy na świecie o powierzchni 21
hektarów i łącznej kubaturze budynków przekraczającej ćwierć miliona metrów sześciennych.
Myślę oczywiście o Malborku, którego historię pokrótce opisze mając nadzieję, iż każdego z Was
ona zaciekawi...
Malbork budowany był etapami od roku 1274. stając się z czasem podstawowym elementem systemu
warowni w krzyżackich Prusach. Początkowo, bo od 1280. roku pełnił funkcję jednego z zamków komturskich. W roku
1309 został siedzibą Wielkich Mistrzów Zakonu. Intensywnie rozbudowany w wieku IV uzyskał formę trójdzielnego
założenia obronnego z wyraźnie wyodrębnionym Zamkiem Wysokim, który pełnił funkcje klasztoru, Zamkiem Średnim;
siedzibą wielkiego mistrza i wielkiego komtura, będące jednocześnie centrum politycznym i administracyjnym państwa
zakonnego oraz Przedzamczem, które spełniał0o rolę zaplecza gospodarczego.
Jako stolica państwa Zakonu Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie,
zamek stał się głównym ośrodkiem dyplomacji, centrum militarnym, gospodarczym a także religijnym.
Aż do pierwszej połowy V wieku, Malbork słynął na całym kontynencie jako jedna z dwóch głównych
baz wypraw krzyżowych na Litwę i Żmudz oraz miejsce spektakularnych zabaw, uczt i turniejów, przyciągających do
Prus rycerstwo z wielu krajów Europy.
W roku 1410 po klęsce wojsk Krzyżackich pod Grunwaldem, twierdza nad Nogatem, nie zdobyta przez
wojska polsko-litewskie, uratowała dalszą egzystencje Zakonu.
Pogłębiający się kryzys polityczny i gospodarczy państwa zakonnego, doprowadził do rewolty
poddanych w 1454 i wcielenia kraju do Korony Polskiej. W roku 1457, wykupiony z rak krzyżackich, Malbork
przeszedł w ręce króla Kazimierza Jagiellończyka. Odtąd, przez ponad trzy stulecia, warownia spełniała rolę
czasowej rezydencji władców Polski, bazy militarnej w Prusach Królewskich oraz siedziby starostów, którzy
dysponowali władzą administracyjną, wojskową, policyjną i sądowniczą.
W rezultacie pierwszego rozbioru w 1772 roku, północne ziemie Rzeczpospolitej, a wraz z nimi
Malbork, znalazły się w granicach Prus. W tym okresie Zamek służył jako koszary i magazyny. Poważnie zdewastowany
odzyskał swój gotycki kształt w wyniku wielkich prac rekonstrukcyjnych prowadzonych pod koniec XIX i na początku XX
wieku przez wybitnego architekta Konrada Steinbrechta.
W roku 1945 gospodarzami Malborka raz jeszcze stali się Polacy. Straszliwie zniszczony w ostatniej
fazie II Wojny Światowej, został z biegiem czasu podniesiony z ruin. Nadal jest obiektem intensywnych prac
konserwatorskich.
W roku 1997 Zespół Zamkowy Malbork wpisano na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa
Kulturowego UNESCO.
|