Obóz Ekologiczny - Kąty Rybackie 2003

SYSTEMATYKA

Uporządkowanie pomaga w zrozumieniu różnorodności. Każdy człowiek, zwykle zresztą nieświadomie, klasyfikuje w jakiś sposób znane mu obiekty. Można je przy tym porządkować w bardzo rozmaity sposób - według rozmiarów, barw lub innych rzucających się w oczy cech i właściwości Przedmioty wytwarzane przez człowieka, a także inne obiekty nieożywione, pomiędzy którymi nie zachodzą określone relacje , można klasyfikować umownie, arbitralnie, zależnie od potrzeb i założonych celów, z żywymi organizmami sprawa ma się całkiem inaczej Wszystkie on e pochodzą bowiem od wspólnych przodków, żyjących niegdyś, przed milionami lat, w zamierzchłej przeszłości Ziemi, więc łączy je bliższe lub dalsze pokrewieństwo. Często jest ono "zamaskowane" przez powstałe później przystosowania do życia w konkretnym środowisku. Tak więc na pierwszy rzut oka podobne są do robaków obłych, niemniej jednak nadal są one owadami, a nie robakami.

Mrówki i termity wyróżniają się m.in. zdolnością do tworzenia wysoko zorganizowanych społeczeństw, pod wieloma względami do siebie podobnych. Niemniej jednak mrówki należą do błonkówek, a więc całkiem innego rzędu niż termity, z którymi nie łączy ich bliższe pokrewieństwo.

PRZEOBRAŻENIE ZUPEŁNE I NIEZUPEŁNE

Owady podobnie jak wszystkie stawonogi, rosną inaczej niż na przykład ssaki czy mięczaki. Ich zwykle sztywny, chitynowy oskórek może się rozciągać tylko przez stosukowo krótki okres po jego powstaniu, a następnie twardnieje i staje się nieelastyczny. Rosnący owad musi zrzucać od czasu do czasu stary, sztywny oskórek i wytwarzać nowy. Tylko w ten sposób może osiągnąć stadium ostateczne zwane owadem dorosłym, postacią doskonałą albo imago. Stadia larwalne mają niemal zawsze prostszą budowę od postaci doskonałych, a u wielu owadów również całkowicie odmienną. Wyróżnia się w związku z tym dwa podstawowe typy rozwoju, a zarazem dwie grupy owadów: o Przeobrażeniu zupełnym i niezupełnym.

BUDOWA CIAŁA

Pomimo wszelkich dzielących je różnic, owady mają oczywiście wspólne cech budowy, pozwalające na jednoznaczne wyróżnienie ich jako samodzielnej gromady w obrębie typu stawonogów. Ciało ich podzielone jest zawsze na trzy wyraźnie wyodrębnione odcinki: głowę, tułów i odwłok. Na głowie znajdują się narządy gębowe, które mogą być rozmaitego typu i służą do bezpośredniego pobierania pokarmu. Oprócz nich na głowie położone są czułki i oczy złożone składające się z mniejszej lub większej liczby jednakowych jednostek optycznych, tzw. omatoidów, jak i oczy pojedyncze, czyli przyoczka, leżące pomiędzy oczami złożonymi. Pierwotnie głowa składała się z 6 pierścieni, które jednak zlały się ze sobą tak ściśle, że utworzyły jednolitą całość.

Tułów składa się z 3 pierścieni. Na każdym z nich znajduje się 1 para nóg, a na środkowym i tylnym po parze skrzydeł Nie wszystkie owady mają jednak skrzydła.

NARZĄDY WEWNĘTRZNE

Owady są niewątpliwie najwyżej rozwiniętą grupą bezkręgowców lądowych. Jednak układ nerwowy owadów w porównaniu z układem nerwowym kręgowców jest zdecydowanie słabiej rozwinięty. Reakcje owadów są zwykle dość stereotypowe; zdolność uczenia się jest bardzo ograniczona.

TRYB ŻYCIA

Owady zasiedlają praktycznie wszystkie środowiska lądowe i słodkowodne. Zaczęły je opanowywać już przed ponad 300 mln lat i wytworzyły od tego czasu niewiarygodną wręcz rozmaitość form, przystosowując się do najróżnorodniejszych nisz ekologicznych. Obszar ich rozprzestrzeniania na kuli ziemskiej rozciąga się od krawędzi wysokogórskich i polarnych lodowców oraz warstw atmosfery w wysokości wielu kilometrów po jaskinie, od wilgotnych lasó równikowych, w których owady osiągają największe bogactwo gatunkowe po najsuchsze pustynie i os malutkich strumyków po głębiny ogromnych jezior. Ich łączna liczebność jest nieprawdopodobnie wielka, a masa wielokrotnie przekracza masę wszystkich ludzi na świecie